محمد الريشهري
27
دانشنامه احاديث پزشكى (فارسى)
1183 . امام على عليه السلام : هر كس بر سختىِ پرهيزْ صبر نكند ، ناتندرستىاش به درازا مىانجامد . 1184 . امام على عليه السلام : پرهيز ، مايه درستىِ تن است . 1185 . امام على عليه السلام : تندرستى ، جز با پرهيز ، به دست نمىآيد . 2 / 3 آنچه درباره مدّت پرهيز بيمار ، روايت شده است 1186 . معانى الأخبار از جعفر بن اسماعيل ، از مردى ، در گفتگو با امام صادق عليه السلام : از ايشان پرسيدم : بيمار ، چند روز ، پرهيز داده مىشود ؟ فرمود : « يك دِبْق » . « 1 » من نمىدانستم دِبق چيست . از همين روى ، در اين باره از ايشان پرسيدم . فرمود : « ده روز » . 1187 . طبّ الأئمّة عليهم السلام به نقل از يعقوب بن يزيد ، از يكى از مردانش ، از امام صادق عليه السلام : « پرهيز ، يازده " دين " است و از آن پس ، پرهيزى نيست » . مؤلّف طبّ الأئمّة عليهم السلام گفته است : « دين » ، يك واژه رومى و بهمعناى « يازده روز » است . 1188 . امام صادق عليه السلام : پرهيز ، پس از هفت روز ، براى بيمار ، سودى ندارد . اظهار نظر با توجّه به ضعف سند حديث اوّل و دوم ، تنها حديث قابل اعتماد در اين باب ، حديث سوم است . بنا بر اين ، تعارضى در ميان نخواهد بود . علّامه مجلسى در ذيل حديث سوم ، چنين مىگويد : برخى از پزشكان ، اين حديث را ناظر به صورتى معنا كردهاند كه بيمار ، پس از هفت يا يازده روز ، بهبود مىيابد ؛ امّا اين تفسير ، تفسيرى دور است . مىتوان اين حديث را به معناى پرهيز سخت ، تفسير كرد و يا آن را ناظر به آب و هوا و مزاجهاى مردمان [ در مكان و زمان صدور حديث ، ] دانست » .
--> ( 1 ) علّامه مجلسى مىگويد : در اين جا ، نسخهها اختلاف بسيار دارند : در برخى ، دال و باء ( دبق ) آمده ، در برخى ديگر به جاى دال ، ياء ( يبق ) آمده ، و در برخى ، راء و سپس باء ( ربق ) آمده است . در طبّ الأئمّة عليهم السلام نيز « دين » آمده است . در هيچيك از منابعى كه ما در اختيار داريم ، هيچ كدام از اين واژهها به اين معنا در زبان عربى به كار نرفته است و اين ، يك واژه رومى ( لاتينى ) است ( بحار الأنوار : ج 62 ص 141 ) .